Efes Antik Kenti Celsus Kütüphanesi Bilgi

Efes Antik Kenti Celsus Kütüphanesi Tarihi

Efes Antik Kenti Celsus Kütüphanesi Hakkında Bilgi

Efes Kenti, antik tarihin en önemli felsefe ve kültür merkezlerinden birisiydi. Şehir ilk olarak Atina Kralı Androklos tarafından kurulmuş ve Ege’de konuşlanmış olan İyonya şehir-devletlerinden biri olarak varlık göstermişti. İşlek bir liman kenti olduğu için hızla gelişen ve zenginleşen Efes, yüzyıllar boyunca önemli bir cazibe merkezi oldu.

Sırasıyla Lidya Krallığı, Pers İmparatorluğu, Büyük İskender, Diadoklar ve Roma İmparatorluğu egemenlikleri altında yaşayan Efes Kenti, muhteşem bir tarih ve kültür birikimine sahip olmuştur.

Efes Antik Kenti, Selçuk, İzmir

Efes Antik Kenti Celsus Kütüphanesi Hakkında Bilgi
Efes Antik Kenti, Selçuk, İzmir

Efes Celsus Kütüphanesi Hakkında Bilgi

Celsus Kütüphanesi, Roma İmparatorluğu‘nun altın yıllarında inşa edildi. Roma, Cumhuriyet’ten, İmparatorluğa geçtiği M.Ö 27 yılından itibaren iki asır boyunca sürekli yükselmiş ve Trajan ve Hadrian gibi imparatorlar döneminde zirveyi görmüştü.

Roma‘nın imparatorluğa evrilmesinin mimarı olan İmparator Augustus‘un (Jül Sezar’ın manevi oğlu) attığı sağlam temeller bu iki imparatorun döneminde adeta meyve vermiştir. Efes gibi Roma‘nın Doğu‘daki en önemli kentinde, bu dönemin ihtişamını görmek mümkündür.

Efes Antik Kentinde Roma Dönemi

Efes Antik Kenti, altın çağını Roma İmparatorluğu’na bağlı olduğu 1. ve 2. yüzyıllarda yaşadı. Bu dönemde Roma İmparatorluğu’nun “Asya Eyaletleri Başkenti” gibi bir unvana sahip olan Efes, Roma mimarisi ile tekrar imar edildi.

Romalıların hukuk, mimarlık ve mühendislikteki başarıları, onları güçlü imparatorluk yapan başlıca etkenlerdi. Gittikleri yerlere su kemerleri, mahkeme ve hükümet binaları, yollar yapan Roma, bu şekilde eyaletlerini kalkındırırdı.

Efes’in en müreffeh dönemi Nerva-Antonine Hanedanı olarak da bilinen “Evlatlık İmparatorlar” döneminde yaşanmıştır. Bu beş büyük imparatordan Hadrian, Efes Antik Kenti’nin limanını temizletir ve kenti ihya eder. Kütüphane de onun hükümdarlık yıllarında inşa edilir.

Efes Antik Kentinde Roma Yapısı Hadrian Tapınağı
Efes Celsus Kütüphanesi Bilgi
Hadrian Tapınağı

Celsus Polemaeanus Kimdir?

Celsus Polemaeanus, beş büyük imparatordan Trajan isimli imparatorun döneminde Roma İmparatorluğu’nda varlıklı ve güçlü bir senatördü. Siyaset basamaklarını hızla tırmanan Celsus, Roma İmparatorluğu’nun Asya Valisi oldu ve nüfuzunun doruğuna erişti.

Efes Kenti Celsus Kütüphanesi

efes celsus kütüphanesi hangi medeniyetten kalmıştır
Celsus Kütüphanesi, Selçuk, İzmir

Celsus Kütüphanesi’nin Ne Zaman Yapıldı?

Oğlu Tiberius Julius Aquila, babasının adını Asya vilayetlerinde ölümsüzleştirmek için, Asya Eyaletlerinin Başkenti olan Efes’te onun onuruna Celsus Kütüphanesi’ni inşa eder.

Celsus, 114 yılında vefat ettiğinde, kendi onuruna yapılmakta olan kütüphanenin batı kanadında bir yere defnedilir. Kütüphanenin inşaatı ise 117 yılında İmparator Hadrian‘ın saltanatı sırasında tamamlanır.

Celsus Kütüphanesi Mimarisi

Celsus Kütüphanesi, Antik Çağ‘dan kalan en büyük üçüncü kütüphane olarak kayıtlara geçmiştir. Efes Antik Kenti’ndeki arkeolojik kalıntılar arasında en belirgin tarihi eserdir.

Celsus Kitaplığı, kent merkezi olan Agora’ya çok yakın bir yerde, Kuretler Caddesi olarak bilinen Efes şehrinin ana caddesi üzerinde inşa edilmişti. Kitaplıkta, ilk inşa edildiği dönemde 12.000 el yazması parşömen tomarı bulunmaktaydı. Bu eserleri nemden ve sıcaktan korumak için, dış ve iç duvarlar arasında yaklaşık 1 metrelik bir boşluk bırakılmıştı.

Kütüphane binasının olduğundan büyük ve heybetli görünmesi için bazı mimari hileler kullanılmıştı. Bu ustaca rötuşlar, heybetli sütunlar ve heykellerle süslü bina cephesinde yoğunlaşır.

Celsus Kütüphanesi Mimarisi
efes kütüphanesi hangi uygarlığa aittir
Celsus Kütüphanesi Mimarisi

Efes Celsus Kütüphanesi Heykelleri

Celsus Kütüphanesi’nin en etkileyici kısmı olarak tasarlanan ön cephesi, günümüzde net olarak gözlenebilmektedir.  Ön cephenin en vurucu ögeleri olan devasa sütunların arasına muhteşem sanat eserleri (heykeller) konumlandırılmıştır.

Sütunlar arasındaki kaidelerin üzerinde yerleştirilmiş 4 adet kadın heykeli antik heykel sanatının nadide örnekleridir. Bu heykeller Bilgelik (wisdom), Bilgi (knowledge), Zeka (intelligence) ve Erdem (virture) gibi Antik Çağın önem verdiği değerleri temsil eder.

Celsus Kütüphanesi’nde Erdem’in Simgesi Heykel
Celsus Kütüphanesi Heykelleri

Kütüphanenin Yıkılması

Celsus Kütüphanesi, M.S. 262 yılındaki büyük depremde büyük zarar görmüştür. Ne yazık ki, içindeki kıymetli el yazmalarının hepsi depremin sebep olduğu karmaşada yok olmuştur. Kütüphanenin ön cephesi büyük bir şans eseri ayakta kalmış ve günümüze kadar ulaşmıştır.

Celsus Kitaplığı, Artemis Tapınağı ile birlikte Efes’in en büyük cazibe merkezleridir. Artemis Tapınağı’ndan geriye kayda değer bir şey kalmadığı için, Efes Antik Kenti’ni simgeleyen birçok fotoğrafta Kitaplık ön plandadır.

Efes Antik Kenti Celsus Kütüphanesi Nerededir?

Efes Antik Kenti İzmir ilinin Selçuk ilçesinde bulunmaktadır ve ülkemizdeki en popüler arkeolojik eserdir. Doğu Akdeniz’in en iyi korunmuş Yunan-Roma mirası antik kenti olan Efes, Ayasofya ile birlikte Türkiye’nin en çok ziyaret edilen müzesidir.

Efes Celsus Kütüphanesi Hakkında Bilgi Blog Yazısı

Efes Antik Kenti Celsus Kütüphanesi Bilgi By Serhat Engul

2 Comments Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s